PhpMyAdmin ile WordPress Veritabanı Yönetimi

WordPress sitelerimle uğraşırken en çok işime yarayan araçlardan biri kesinlikle phpMyAdmin oldu. Eğer siz de bir WordPress sitesi yönetiyorsanız ve veritabanı tarafında bazı işlemler yapmanız gerekiyorsa, bu araç size de tanıdık gelecektir. Kısaca özetlemek gerekirse phpMyAdmin, MySQL (veya MariaDB) veritabanlarını görsel bir arayüzle kolayca yönetmemizi sağlayan, tamamen ücretsiz ve açık kaynaklı bir araç.

Peki neden WordPress kullanıcıları arasında bu kadar popüler? Aslında iki temel sebebi var: Birincisi, WordPress sitelerinin büyük çoğunluğu MySQL altyapısıyla çalışıyor. İkincisi ise, neredeyse tüm hosting firmaları phpMyAdmin’i kontrol paneliyle birlikte kullanıcıya sunuyor. Yani ekstra bir kurulum veya teknik bilgiye ihtiyaç kalmadan doğrudan erişim sağlanabiliyor. Benim de ilk başlarda kafam karışıktı açıkçası. Veritabanı deyince biraz teknik bir dünya gibi geliyor ama phpMyAdmin sayesinde bu işleri oldukça kullanıcı dostu bir şekilde halledebildim. Evet, bu kılavuz phpMyAdmin ile WordPress veritabanı yönetimi üzerine olacak.

WordPress MySQL Veritabanı Nedir, Ne işe yarar?

Basitçe anlatmak gerekirse; veritabanı, web sitenizdeki tüm bilgilerin sistemli şekilde saklandığı yerdir. WordPress sitenizde yayınladığınız yazılar, sayfalar, yorumlar, kategoriler, etiketler, hatta özel alanlar (custom fields) gibi içeriklerin hepsi bu veritabanında tutulur. Yani WordPress’in beyni diyebiliriz.

WordPress’in altyapısında kullanılan veritabanı yönetim sistemi ise MySQL’dir. MySQL, “Structured Query Language” yani “Yapılandırılmış Sorgu Dili” ifadesinden gelir. Bu sistem, verileri sorgulamak, düzenlemek ve yönetmek için kullanılır. Açık kaynaklı olması sayesinde hem geliştiriciler hem de kullanıcılar için oldukça esnektir. Ancak şunu da belirtmekte fayda var: WordPress, MySQL veritabanıyla doğrudan iletişim kurmaz. Arada, PHP adı verilen başka bir yazılım dili bulunur. PHP, WordPress’in MySQL ile konuşmasını sağlar. Yani siz bir blog yazısı eklediğinizde veya yorumları incelediğinizde, PHP bu işlemleri alır, veritabanına iletir ve son kullanıcıya gösterilmesini sağlar. Bu etkileşim sayesinde dinamik, yani kullanıcıya göre değişebilen bir site deneyimi sunulur.

WordPress kurulumu ilebirlikte sahne arkasında MySQL veritabanı da sizin için otomatik olarak oluşturulmuş olur. Yani blog yazılarınızdan tutun, kullanıcı yorumlarına; sayfalardan yüklediğiniz görsellere kadar tüm veriler burada saklanır. Her WordPress kurulumu, belli başlı bazı veritabanı tablolarını otomatik olarak oluşturur. Bu tablolarda siteyle ilgili temel bilgiler depolanır. Zamanla kullandığınız tema ve eklentilere bağlı olarak bu tablo sayısı artar. Örneğin, bir SEO eklentisi ya da güvenlik eklentisi kendi tablolarını ekleyebilir. Ama en başta gelen o “çekirdek” WordPress tabloları şunlardır:

• wp_comments: Bu tablo, WordPress yorumlarını içerir. Yorum URL’si, e-posta, yazar adı, yorumlar ve diğerleri dahildir.
• wp_commentmeta: WordPress’te yorumlarla ilgili yayınlanan meta bilgiler bu tabloya dahildir.
• wp_options: Varsayılan kategori, sayfa başına gönderi, site URL’si, yönetici e-postası ve çok daha fazlası gibi bir WordPress platformunun site genelindeki ayarı bu tabloya dahildir. Eklenti ayarlarını saklamak için de kullanılır.
• wp_links: WordPress’in önceki bir sürümü tarafından oluşturulan bağlantı yöneticisi eklentileri ve blog listeleri bu tablo tarafından yönetilir.
• wp_termmeta: Mağazalar için özel meta veriler, belirli eklentiler için ürün özelliklerinin ve kategorilerin depolanması gibi özel sınıflandırmalarla bu tablonun altında saklanır.
• wp_postmeta: WordPress özel gönderi türleri, sayfaları ve gönderileriyle ilgili meta bilgiler bu tabloda depolanır.
• wp_posts: Tüm içerik türleri veya gönderi türleri bu tabloya dahildir. Tüm özel gönderi türleri, gönderiler, sayfalar ve revizyonlar bu tablodadır.
• wp_terms: WordPress’in içerik organizasyonu, güçlü taksonomi sistemi sayesinde mümkündür. Bireysel sınıflandırma maddeleri olan terimler bu tablonun altında saklanır.
• wp_term_taxonomy: wp_terms tablosunda tanımlanan terimler için sınıflandırmalar bu tabloda tanımlanmıştır.
• wp_term_relationships: wp_terms tablosundaki terimlerin WordPress gönderi türleriyle ilişkisi bu tabloda yönetilir.
• wp_users: Kullanıcı e-postası, şifre, kullanıcı adı gibi tüm kullanıcı bilgileri bu tabloda saklanır.
• wp_usermeta: Web sitenizin kayıtlı kullanıcısının meta bilgileri bu tabloda depolanır.

📌 Tabloların öneki varsayılan olarak wp_ şeklindedir. Ancak Wordpress kurulumu esnasında ya da daha sonrasında bu eki güvenlik sebebiyle değiştirmiş olabilirsiniz. Örneğin; wp_comments yerine veritabanı tablolarınızın öneki wp123_comments şeklinde olabilir.

PhpMyAdmin Nedir ve Veritabanı Yönetimi Üzerindeki Etkisi Nedir?

phpMyAdmin, MySQL veritabanlarını yönetmeyi oldukça kolaylaştıran, PHP tabanlı ve tamamen açık kaynak kodlu bir araçtır. Tarayıcı üzerinden çalışan bu kullanıcı dostu arayüz sayesinde, karmaşık SQL komutları yazmadan da birçok veritabanı işlemini rahatlıkla gerçekleştirebilirsiniz. Özellikle WordPress gibi MySQL veritabanı kullanan içerik yönetim sistemlerinde phpMyAdmin büyük kolaylık sağlar. Çünkü WordPress sitenizin tüm içerikleri (yazılar, sayfalar, yorumlar, kullanıcılar ve ayarlar) veritabanında saklanır. Ve phpMyAdmin sayesinde bu verileri doğrudan görüp düzenlemek ya da yedeklemek mümkün olur. Özetle, phpMyAdmin; veritabanı yönetimini teknik bilgi gerektiren karmaşık bir iş olmaktan çıkarıp, birkaç tıkla halledilebilir hâle getirir.

PhpMyAdmin’in sunduğu bazı kolaylıklar:

• Veritabanlarını birkaç  tıklamasıyla yedekleme, dışa ve içe aktarma.
• Yeni bir veritabanı oluşturma veya mevcut olanları kaldırma.
• Veritabanı, tablo veya tablo girişlerini oluşturma, düzenleme, kopyalama ve silme.
• Birden çok tabloyu aynı anda değiştirmek için SQL sorguları çalıştırma (özellikle, yerel web sitenizi canlı ortama taşımak veya bunun tersi gibi durumlarda oldukça kullanışlı bir özelliktir).
• Aynı şekilde, veritabanlarınızı daha etkin kontrol eden ve güvence altına alan SQL sorguları gerçekleştirmek için işlemleri sorunsuz bir şekilde çalıştırabilirsiniz.
• phpMyAdmin ile web sitenizin tüm trafiği, bağlantıları, başarısız girişimleri ve diğer durum istatistiklerini görebilirsiniz.
• Siteniz için içerik, gönderi ve güvenlik bilgilerini doğrudan aracın ana sayfasından düzenleyebilirsiniz.
• Veri tabanı optimizasyon işlemlerini buradan yürütebilirsiniz.
• Hem Windows hem de Linux tabanlı sistemlerde birden çok sunucuyla uyumludur.
• Bunlar phpMyAdmin’in sunduğu yalnızca birkaç önemli özelliktir, resmi web sitesinden aracın tüm özelliklerine göz atabilirsiniz (bkz- https://www.phpmyadmin.net/).

Dikkat! phpMyAdmin aracıyla veritabanında yaptığınız herhangi bir değişikliğin geri alınamaz olduğunu unutmayın. Örneğin, yanlışlıkla bir tabloyu veya tablodaki bir girişi silerseniz web siteniz kullanılamaz hale gelebilir. Bu nedenle, herhangi bir değişiklik yapmadan önce mutlaka veritabanı yedeği almanızı öneririz.

PhpMyAdmin’e Nasıl Erişilir?

phpMyAdmin, resmi web sitelerinden indirip kurabileceğiniz bağımsız bir araçtır. Neyse ki, Plesk, cPanel ve özel barındırma araçlarının çoğunda phpMyAdmin yerleşik bir özellik olarak sunulur. Aşağıda cPanel üzerinden bunun nasıl yapılacağını adım adım takip edebirsiniz:

• phpMyAdmin’e ulaşmak için cPanel kontrol paneline giriş yapın ve Veritabanları bölümünün altındaki phpMyAdmin‘e tıklayın. Böylece phpMyAdmin’e yönlendirileceksiniz.

• Giriş yaptıktan sonra sol tarafta tüm veritabanlarınızı göreceksiniz. Erişmek istediğiniz WordPress sitenize ait veritabanı adına tıklayarak sitenize ait tüm veri tablolarını görebilirsiniz.

• Birden fazla veritabanınız varsa ve belirli bir WordPress  sitesi için hangi veritabanını kullandığınızı bilmiyorsanız, bunu wp-config.php dosyanıza erişerek bulabilirsiniz. (Bkz: WordPress Veritabanı Adı Nasıl Bulunur?)
• Düzenlemek istediğiniz veritabanını bulduğunuzda, tabloların bir listesini görmek için üzerine tıklamanız yeterli. Ardından, sağ bölmede bulunan seçenekleri kullanarak eylemler gerçekleştirebilirsiniz.

phpMyAdmin ile WordPress Veritabanı Yönetimi

Tüm blog sayfalarınız, gönderileriniz, yorumlarınız ve diğer önemli WordPress ayarlarınız WordPress veritabanınıza dahildir. PhpMyAdmin’i kullanırken dikkatli olmazsanız bazı önemli verileri yanlışlıkla silebilirsiniz. Önlem olarak tam bir veritabanı yedeklemesi oluşturmanız önemli. İşte, yedek oluşturma dahil, WordPress veritabanı yönetimi için phpMyAdmin kullanımına dair detaylar…

# phpMyAdmin ile Veritabanı Yedekleme

• PhpMyAdmin’deki veritabanı adınızın üzerine tıklayın. Ardından üst menüden “Dışa Aktar“sekmesine tıklayın.
• Dışa aktarma yöntemi olarak “Hızlı” yı seçin (“Hızlı” seçeneği veritabanınızın tüm tablolarını içerir. Bu, tüm WP veritabanını aynı anda yedeklemek için en hızlı seçenektir. Ancak, sadece belirli öğeleri yedeklemek istiyorsanız “Özel”i seçebilirsiniz).
• Biçim olarak “SQL” seçin ve ardından “Git” i tıklayın. Böylece veritabanınızın yedeği bilgisayarınıza inmeye başlayacak.
• Veritabanı üzerinde yaptığınız düzenlemeler sitenizde herhangi bir soruna neden olursa, bilgisayarınıza indirdiğiniz bu yedeği phpMyAdmin üst menüde bulunan “içe Aktar” sekmesine giderek geri yükleyebilirsiniz.

DİKKAT! phpMyAdmin ile WordPress veritabanı yönetimi birçok seçenek ve avantaj sunsa da, tüm sitenizi yedekleme buna dahil değildir. Çünkü sitenize ait tüm öğeler veritabanında bulunmaz. Bu nedenle elinizde her zaman WP sitenize ait tam bir yedek bulundurmanızda fayda var. Bunun için cPanel Yedekleme Sihirbazı’nı kullanabilir ya da otomatik yedekleme eklentilerinden faydalanabilirsiniz.

# phpMyAdmin ile Veritabanı Oluşturma ve Silme

• phpMyAdmin’e giriş yaptıktan sonra yeni bir veritabanı oluşturmak için öncelikle sol paneldeki “Yeni” öğesine tıklayın.
• Ardından, “Veritabanı oluştur” seçeneğinin altındaki kutucuğa yeni Veritabanı adını girin ve diğer kutucuğa tıklayıp karakter setini seçin (Turkish_ci)
• Son olarak “Oluştur” düğmesine tıklayın.

• Oluştur’a tıkladıktan sonra “Yetkiler - Kullanıcı hesabı ekle“ye tıklayın, ardından yeni bir WordPress yöneticisi için bir kullanıcı adı ve şifre girin.
• Ana bilgisayar adı alanında, “Metin alanını kullan“ı seçin ve ad olarak localhost yazın. Ardından güçlü bir şifre belirleyin.
• Kullanıcı hesabı veritabanı altında bulunan “__ veritabanı üzerindeki tüm yetkileri verir” seçeneğini işaretleyin ve “Git“e tıklayın.
• Yönlendirildiğiniz WordPress yükleyiciye veritabanı adı, MySQL kullanıcı adı, MySQL şifre ve hesap bilgileriniz dahil olmak üzere istenen detayları ekleyin.
• Bu noktada WordPress ihtiyacınız olan dosyaları otomatik olarak oluşturacak ve yeni sitenizi sizin için kuracaktır.

Veritabanınızla ilgili düzenlemeler yapmak isterseniz, yeni oluşturduğunuz veritabanı adına tıklayıp üst menüdeki “İşlemler” öğesini seçin. Bu alanda şunları yapabilirsiniz:

• Tablo oluştur – veritabanınıza yeni bir tablo ekleyebilirsiniz.
• Veritabanını yeniden adlandırabilirsiniz (adı değiştirirseniz, wp-config.php dosyasında da  güncellediğinizden emin olun).
• Veritabanını Kaldır bölümüne tıklayarak veritabanını silebilirsiniz (ne yaptığınızı bilmiyorsanız buna müdahale etmeyin).
• Veritabanını kopyalayabilirsiniz.
• Karşılaştırmaları değiştirebilirsiniz (önerilmez).

# Tablo Girişlerini Değiştirme

• Bazen, tablo girişlerini doğrudan veritabanında değiştirmeniz gerekir. Veritabanını seçtikten sonra, düzenlemek istediğiniz tabloyu seçin. “Gözat” sekmesi altında tüm girişleri göreceksiniz. Girişler arasında gezinebilir ve ihtiyacınıza göre düzenleyebilir veya silebilirsiniz.

# phpMyAdmin’de Yayınlara Erişim ve Düzenleme

• Tüm gönderileri görmek için wp_posts tablosuna tıklayıp gönderinin her bölümünü bu arayüzden düzenleyebilirsiniz. İçeriği hızlı bir şekilde değiştirmek, düzenlemek, kopyalamak veya silmek için ilgili gönderinin ilgili alanlarına tıklayın.

# phpMyAdmin’de SQL Sorgusu Çalıştırma

Üst menüden “SQL” sekmesine gidin ve veritabanınızda çalıştırmak istediğiniz sorguyu yapıştırın. Bu, tüm veritabanındaki bir bağlantıyı veya kelimeyi değiştirmek gibi durumlarda kullanışlıdır. Örneğin, sitenizi farklı bir alan adına geçirirken, eski adı yeni bir adla değiştirmek için basit SQL sorgusu kullanabilirsiniz. (Bkz: WordPress İçin Faydalı SQL Sorguları)

# phpMyAdmin ile Veritabanı Optimize Etme

Veritabanı bir süre sonra aşırı yüklemeden dolayı hantallaşabilir. Bu da web sitenizin daha yavaş açılmasına, bellek israfına ve diğer performans sorunlarına neden olabilir. MySQL, WP veritabanınızı saniyeler içinde optimize etmenize yardımcı olur. Yapmanız gereken ise şu:

• phpMyAdmin’e gidin ve optimize etmek istediğiniz veritabanını seçin.
• Tüm tabloların bulunduğu sayfanın en altına inin ve “Tümünü İşaretle (Check All)” kutucuğunu işaretleyin.
•  Hemen yan tarafta bulunan açılır menüden “Tabloyu Uyarla (Optimize Table)” seçeneğine tıklayın.

• Bu seçenek, seçilen tabloları birleştirecek ve sonunda WordPress performansını optimize edecek; WordPress sorgularının öncekinden daha sorunsuz çalışmasını sağlayacak ve ayrıca veritabanının boyutunu azaltacaktır.

# phpMyAdminile Kullanıcı Adı/Şifre Değiştirme ve Yeni Kullanıcı Ekleme

Herhangi bir sebeple (wp panele erişemiyorsanız, siteniz saldırıya uğradıysa ya da güvenlik sebebiyle) kullanıcı adı ve şifrenizi değiştirmek isteyebilirsiniz. Bu işlemi phpMyAdmin aracılığıyla yapmak oldukça kolaydır.

• phpMyAdmin’e giriş yaptıktan sonra değişiklik yapmak istediğiniz veritabanınızı seçin.
• Wp_users tablosuna tıklayın.
• Değiştirmek istediğiniz kullanıcının yanındaki “Düzenle” seçeneğini tıklayın ve gerekli düzenlemeleri yapın. (Bkz: WordPress Kullanıcı Adı ve Parola Nasıl Değiştirilir?)
• Yeni kullanıcı eklemek için ise wp_users tablosuna tıkladıktan sonra üst menüden “Ekle” seçeneğini tıklayın ve yeni kullanıcı için gerekli bilgileri doldurun.

• ID: Bu otomatik olarak oluşturulur, bu nedenle boş bırakın.
• user_login: Kullanıcı adı girin.
• user_pass: Parola girin.
• user_nicename: Daha fazla URL dostu bir kullanıcı adı istiyorsanız, buraya ekleyebilirsiniz.
• user_email: Geçerli bir e-posta adresi girin.
• user_url: Bunu boş bırakabilir veya WordPress sitenizin URL adresini girebilirsiniz.
• user_registered: İşlev sütununda CURRENT_TIME öğesini seçin, böylece saati otomatik olarak ekler.
• user_activation_key: Boş bırakın.
• user_status: Boş bırakın.
• display_name: Yazar alanındaki yazılarda ve makalelerde görüntülenmesini istediğiniz kullanıcının adını veya takma adını girebilirsiniz.
• Son olarak, kullanıcıyı eklemek için “Git” e tıklayın.

# phpMyAdmin ile Veritabanı Öneki değiştirme

Bu işleme wp_config.php kısmında değişiklik yaparak başlamanız gerekiyor. Bunun için wp-config.php dosyasını açın ve şu satırı bulun: $table_prefix = 'wp_';

Buradaki wp_ kısmını dilediğiniz bir şeyle değiştirin (örneğin, btc35_ veya qnd12emdwp_ gibi karmaşık bir şeyler olabilir). Değişimi yaptıktan sonra kaydedin. Ardından, phpMyAdmin’e giriş yapın ve üst kısımdan “SQL“i seçin. Aşağıdaki komutu yapıştırın (“yeniönek” yerine kendi yeni önekinizi ekleyin):

RENAME table `wp_commentmeta` TO `yeniönek_commentmeta`;
RENAME table `wp_comments` TO `yeniönek_comments`;
RENAME table `wp_links` TO `yeniönek_links`;
RENAME table `wp_options` TO `yeniönek_options`;
RENAME table `wp_postmeta` TO `yeniönek_postmeta`;
RENAME table `wp_posts` TO `yeniönek_posts`;
RENAME table `wp_terms` TO `yeniönek_terms`;
RENAME table `wp_termmeta` TO `yeniönek_termmeta`;
RENAME table `wp_term_relationships` TO `yeniönek_term_relationships`;
RENAME table `wp_term_taxonomy` TO `yeniönek_term_taxonomy`;
RENAME table `wp_usermeta` TO `yeniönek_usermeta`;
RENAME table `wp_users` TO `yeniönek_users`;

# phpMyAdmin ile Eklentilere Doğrudan Erişim

Sitenize erişmenizi engelleyen bir eklentiniz varsa, phpMyAdmin aracılığıyla eklenti tablolarına doğrudan erişebilir ve buradan gerekli düzenlemeyi sağlayabilirsiniz (devredışı bırakma ya da tamamen silme gibi).

# Veritabanınızın Durumunu Kontrol Etme

phpMyAdmin’e giriş yaptıktan sonra üst kısımdaki menüden “Durum” a tıklayın. Buradan web siteniz için tüm trafik ve bağlantı bilgilerini görebilirsiniz. Diğer işlemler, sorgular, izleme ve daha fazlası hakkındaki bilgilere erişmek için alt menüyü de kullanabilirsiniz. Web sitenizin çevrimdışı olduğunda herhangi bir kesinti olup olmadığını ve daha fazla bant genişliğine ihtiyacınız olup olmadığını görmek için bu verileri kullanabilirsiniz.

---

Yukarıdakiler phpMyAdmin ile yapabileceklerinizden sadece bazılarıdır. phpMyAdmin ile veritabanı yönetimi oldukça kapsamlı ve bol seçeneklidir. Bu aracı kullanmak optimizasyonlardan sorun çözmeye kadar birçok kolaylık sağlar. Resmi phpMyAdmin sitesi, kendinizi geliştirip sisteme aşina olmanız için bir de demo hesap sunar. Web sitenize ait phpMyAdmin üzerinde değişiklik yapmadan önce sistemi tanımak için bu demodan faydalanabilirsiniz. Ayrıca “WordPress İçin 40 Faydalı SQL Sorgusu” kılavuzumuz da ilginizi çekebilir.